Chọn sai mỡ bôi trơn là nguyên nhân phổ biến gây hỏng ổ trục sớm. Để chọn đúng, cần hiểu ba thành phần của mỡ và cách đọc các thông số trên tài liệu kỹ thuật (TDS).
Mỡ bôi trơn gồm những gì?
- Dầu gốc: chiếm phần lớn khối lượng và là thành phần trực tiếp bôi trơn.
- Chất làm đặc: giữ dầu gốc như “miếng bọt biển”, quyết định khả năng chịu nhiệt, chịu nước và độ bám.
- Phụ gia: chống oxy hóa, chống gỉ, chịu cực áp (EP), chống mài mòn, chất bôi trơn rắn như MoS₂, graphite.
Cấp độ đặc NLGI
NLGI phân loại độ đặc của mỡ từ 000 (rất mềm, gần như lỏng) đến 6 (rất cứng). NLGI 2 là cấp phổ biến nhất cho ổ lăn. Cấp mềm (0, 00, 000) dùng cho hệ thống bôi trơn trung tâm và hộp số bôi trơn bằng mỡ. Cấp cứng hơn (3) dùng cho ổ trục tốc độ cao hoặc ổ lắp đứng.
Dầu gốc: khoáng hay tổng hợp?
Dầu gốc khoáng đáp ứng tốt đa số ứng dụng thông thường với chi phí hợp lý. Dầu gốc tổng hợp (PAO, ester, silicone, PFPE) cho dải nhiệt rộng hơn, chịu oxy hóa tốt hơn và kéo dài chu kỳ tra mỡ. Độ nhớt dầu gốc cũng quan trọng: ổ trục tốc độ cao cần độ nhớt thấp, ổ trục tải nặng tốc độ chậm cần độ nhớt cao.
Chất làm đặc thường gặp
| Chất làm đặc | Đặc điểm chính |
|---|---|
| Lithium, lithium phức | Đa dụng, phổ biến; loại phức chịu nhiệt tốt hơn |
| Canxi phức, canxi sulfonat | Chịu nước tốt, chịu tải cao |
| Nhôm phức | Chịu nước, bám dính tốt; có loại cấp thực phẩm |
| Polyurea | Chịu nhiệt cao, tuổi thọ dài, dùng cho ổ động cơ điện |
| PTFE | Nhiệt độ rất cao (kết hợp dầu PFPE), trơ hóa học |
Lưu ý: không trộn lẫn các loại mỡ có chất làm đặc khác nhau khi chưa kiểm tra tính tương thích, vì mỡ có thể bị mềm, chảy hoặc tách dầu.
Các yêu cầu đặc biệt
- Ngành thực phẩm, đồ uống, dược: dùng mỡ đạt chuẩn NSF H1 cho vị trí có thể tiếp xúc ngẫu nhiên với sản phẩm.
- Tải va đập, tốc độ chậm: chọn mỡ có phụ gia EP hoặc chất bôi trơn rắn.
- Môi trường ẩm, ngập nước: ưu tiên mỡ chịu nước, bám dính tốt.
Đồng Tâm là nhà phân phối ủy quyền của Bechem (Đức), cung cấp đầy đủ mỡ bôi trơn và dầu công nghiệp theo từng ứng dụng.
Cần tư vấn cụ thể cho nhà máy của bạn? Liên hệ Đồng Tâm để được kỹ sư hỗ trợ.